Sępolno, Biskupin, Zalesie czy Dąbie to miejsca, gdzie wiele rodzin mieszka w domach liczących sobie kilkadziesiąt, a czasem blisko sto lat. Jesień przypomina o ich słabszych stronach: nieszczelnych oknach, starym kotle, rachunkach za gaz i prąd, które rosną z każdym sezonem. Coraz więcej właścicieli takich domów myśli o fotowoltaice i o wymianie kotła gazowego, ale szybko okazuje się, że przedwojenny dom rządzi się własnymi prawami.
Stromy dach z dachówki, mała powierzchnia połaci, wspólna ściana z sąsiadem i komin, który pamięta dawne piece kaflowe, to sprawy, które trzeba uwzględnić od pierwszej rozmowy z wykonawcą.
Stary dom, nowy dach i pytania o ochronę zabudowy
Część zabudowy na Wielkiej Wyspie ma wartość historyczną, a niektóre zespoły domów są objęte ochroną konserwatorską. Zanim podpiszesz umowę na fotowoltaikę albo wymianę pokrycia, sprawdź w urzędzie miasta lub u miejskiego konserwatora zabytków, czy budynek albo cały układ ulicy nie podlega ochronie i czy montaż instalacji na dachu widocznym od ulicy wymaga uzgodnień. Czasem zgoda dotyczy tylko połaci od strony ogrodu, czasem koloru modułów i ramek. Lepiej zapytać przed montażem niż po nim.
Druga sprawa to stan dachu. W wielu domach dachówka ma kilkadziesiąt lat, a łaty i krokwie bywają osłabione. Montaż instalacji na pokryciu, które za kilka lat i tak trzeba będzie wymienić, oznacza podwójny koszt demontażu i ponownego montażu. Jeśli remont dachu jest w planach, najlepiej połączyć go z montażem paneli.
Duże moduły na małym dachu
Na niewielkich połaciach domów szeregowych i bliźniaczych liczy się każdy centymetr. Producenci oferują dziś moduły o bardzo dużej mocy, ale wiąże się to z ich wymiarami. Typowe panele longi 500w i inne moduły tej klasy mają ponad dwa metry długości, więc na małym dachu z lukarną czasem zmieszczą się tylko w jednym rzędzie. Bywa, że więcej mocy da się uzyskać z mniejszych modułów o niższej mocy jednostkowej, które lepiej wypełnią nieregularną połać.
Przy porównywaniu ofert, gdzie klienci zwykle zaczynają od pytania o panele PV i ich koszt, dobrze jest poprosić wykonawcę o rysunek rozmieszczenia modułów na dachu. Pokazuje on, ile modułów naprawdę się zmieści, gdzie biegną przewody i czy zachowane są odstępy od krawędzi i od kalenicy, ważne przy wietrze i ze względów przeciwpożarowych. Na stromym dachu z dachówki ceramicznej trzeba też dobrać haki do konkretnego profilu dachówki, a jej przycinanie i podkładanie zostawić doświadczonej ekipie.
Ważna jest też wspólna ściana z sąsiadem. Moduły nie powinny dochodzić do samej granicy dachu, a w budynkach szeregowych z wspólnym dachem warto porozmawiać z sąsiadem przed montażem, bo prace dotyczą często wspólnych elementów konstrukcji i obróbek blacharskich.
Gwarancje i dokumenty, które warto zebrać
W instalacji fotowoltaicznej obowiązuje kilka różnych gwarancji. Producent modułów udziela gwarancji na produkt, czyli wady materiałowe, i osobnej gwarancji na uzysk mocy po wielu latach pracy. Falownik ma własną gwarancję, zwykle krótszą niż moduły. Wykonawca odpowiada natomiast za montaż: szczelność dachu, poprawność połączeń i działanie systemu. Warto mieć wszystkie te dokumenty w jednym miejscu:
- karty katalogowe i warunki gwarancji modułów oraz falownika,
- projekt instalacji z rysunkiem rozmieszczenia modułów,
- protokół pomiarów elektrycznych po uruchomieniu,
- umowę z wykonawcą z zakresem gwarancji na montaż.
W starym domu szczególnie ważna jest gwarancja na szczelność dachu. Dachówka po latach bywa krucha, a jedna pęknięta podczas montażu może dać o sobie znać dopiero przy jesiennych ulewach. Zapytaj wykonawcę wprost, jak długo odpowiada za przecieki w miejscach mocowania haków.
Wymiana kotła gazowego w starym domu
Wiele domów na Wielkiej Wyspie ogrzewanych jest gazem, często przez kocioł zamontowany kilkanaście lat temu. Wymiana na nowoczesny kocioł kondensacyjny obniża zużycie gazu, ale w starym domu wymaga kilku przygotowań. Kocioł kondensacyjny potrzebuje odpowiedniego systemu odprowadzania spalin, najczęściej przewodu koncentrycznego lub wkładu w istniejący komin, a także odprowadzenia skroplin do kanalizacji. Stary murowany komin nie nadaje się do tego bez wkładu.
Wśród rozwiązań często wybieranych do domów jednorodzinnych jest kocioł gazowy Termet, dostępny w wersjach jednofunkcyjnych i dwufunkcyjnych, czyli także do podgrzewania wody użytkowej. Przy wyborze ważne są: moc dobrana do zapotrzebowania domu, a nie do mocy starego kotła, który często był przewymiarowany, zakres modulacji, sposób przygotowania ciepłej wody i możliwość podłączenia regulatora pogodowego. Montaż i uruchomienie kotła gazowego wykonuje instalator z uprawnieniami gazowymi.
Fotowoltaika i nowy kocioł dobrze się uzupełniają. Kocioł kondensacyjny z pompą elektroniczną zużywa niewiele prądu, a jeśli dom ma zasobnik ciepłej wody z grzałką, latem można część wody podgrzewać nadwyżkami z dachu, zamiast uruchamiać kocioł.
Instalatorzy z Wrocławia kompletują sprzęt w hurtowniach, w tym w oddziałach Onninen, gdzie można dobrać moduły do nieregularnego dachu i dopytać o system odprowadzania spalin do konkretnego kotła.
Przedwojenny dom może korzystać z nowoczesnej techniki, jeśli prace zaplanuje się z szacunkiem dla jego konstrukcji. Karty katalogowe modułów, kotłów i osprzętu, a także ich dostępność, sprawdzisz na www.onninen.pl